hej atomuse,
atomuse napisał(a):
Nina van Gorkom mowi o tym, ze Nibbana nie moze byc doswiadczona poprzez zaden z pieciu torow zmyslow, tylko przez tor umyslu.
tak, w procesie zmysłowym (sens-door process), jedynie ruupa może być doświadczona.
Jest 5 różnych procesów zmysłowych. Gdy oko powstaje i obiekt widzialy, i świadomość widzenia powstaje i doświadcza widzialnego obiektu. Gdy ucho powstaje, i dźwięk wtedy świadomość słyszenia powstaje, wraz z nimi trwa cały cykl zmysłowy. Gdy ruupa się rozpada wtedy powstaje kolejny cykl, jednak jest to już cykl umysłowy (mind-dooor process). W tym procesie, dźwięk może być ponownie doświadczony, choć już dawno się rozpadł. Gdy proces umysłowy rozpadnie się kolejne procesy umysłowe powstają, bądź kolejny zmysłowy. W tych umysłowych procesach wszystko może być obiektem do doświadczenia, nie tylko ruupa, ale każda mentalność (nama), a nawet koncept. Gdy powstaje wiele procesów umysłowych i doświadcza konceptu, wtedy powstaje myślenie. sa~n~na oznacza wtedy taki koncept tak by mógł ponownie warunkować kolejne myślenie w przyszłości.
Mówimy że poprzez 5 dvara(drzwi) może zostać doświadczona jedynie ruupa, a poprzez 6-tą dvara, (wejście umysłu) dowolna idea, ruupa, nama i również Nibbana.
W skrócie,
Gdy powstaje ruupa, która jest widzialnym obiektem i powstaje oko, które jest pasada-ruupa, kolejną ruupą, wtedy powstaje świadomość widzenia i doświadcza swojego obiektu poprzez oko. Oko jest wtedy dvarą, czyli wejściem poprzez które citta doświadcza swojego obiektu.
Gdy świadomość widzenia rozpadnie się obiekt widzialny nadal trwa, wtedy powstają kolejne citty i spełniają swoją funkcję, wtedy może powstać lubienie i nielubienie (7 momentów javana). Gdy proces zmysłowy rozpadnie się, wtedy powstaje proces umysłowy, w tym procesie może powstać uważność i mądrość, mogą one mieć jako swój obiekt widzialny obiekt, który już się rozpdał, wtedy mówimy o uważności, ruupy, ale nie tylko widzialny obiekt może być obiektem dla uważności, również oko, które też jest ruupa może zostać poznane, wtedy jest to uważność oka. Również świadomość widzenia może być obiektem dla uważności, wtedy świadomość widzenia jest widziana taką jaką jest. Wszystko może być obiektem dla uważności i mądrości, oprócz koncepcji.
atomuse napisał(a):
Jak rozumie sie w buddyzmie "wyzwolenie przez zmysly", np. przez sluchanie, widzenie?
Jest 6 ayatana(baz zmysłów) i 6 aramana(obiektów zmysłowych), one mogą być poznane poprzez satipatthanę. Czyli możemy uczyć się charakterystyki oka i ucha, słyszenia i widzenia, dźwięku i widzialnego obiektu. Teraz w tej właśnie chwili.